Tổng quan về bộ kit xét nghiệm BPYV và SPaV của Agdia

Ngày 03/02/2026, Agdia chính thức ra mắt bộ kit xét nghiệm phân tử nhanh AmplifyRP® XRT, cho phép phát hiện đồng thời hai loại virus nguy hiểm:

• BPYV (Beet pseudoyellows virus) – gây bệnh vàng lá giả trên cây họ bầu bí

• SPaV (Strawberry pallidosis associated virus) – gây suy giảm sức sống trên cây dâu tây

Điểm nổi bật của giải pháp này là khả năng triển khai trực tiếp tại hiện trường, giúp rút ngắn thời gian chẩn đoán và nâng cao hiệu quả kiểm soát dịch bệnh.

Đặc điểm và tác động của virus BPYV và SPaV trong nông nghiệp

Virus BPYV (Beet pseudoyellows virus) thuộc chi Crinivirus (họ Closteroviridae), là tác nhân chính gây hiện tượng vàng lá trên dưa chuột và dưa lưới, đồng thời làm giảm sinh trưởng, năng suất và gây thiệt hại đáng kể trong hệ thống nhà kính. Virus này lây truyền chủ yếu qua rệp trắng nhà kính (Trialeurodes vaporariorum), không lây qua hạt giống và khó nhận biết bằng mắt thường do các triệu chứng dễ bị nhầm lẫn với tình trạng thiếu dinh dưỡng, đặc biệt là thiếu magie (Mg). Các biểu hiện điển hình bao gồm vàng giữa gân lá, lá dày lên và dần hoại tử, khiến cây sinh trưởng kém và còi cọc.

Trong khi đó, virus SPaV (Strawberry pallidosis associated virus) cũng thuộc nhóm Crinivirus nhưng có phạm vi ký chủ hẹp hơn, chủ yếu ảnh hưởng đến cây dâu tây. Đặc điểm đáng chú ý của SPaV là thường không biểu hiện triệu chứng rõ ràng khi nhiễm đơn lẻ, mà chỉ bộc lộ khi cây đồng nhiễm với các loại virus khác. Khi bệnh phát triển, cây có thể xuất hiện các triệu chứng như lá chuyển đỏ hoặc tím, hệ rễ yếu, khả năng hấp thụ dinh dưỡng kém và làm giảm đáng kể năng suất quả. Do các triệu chứng này dễ bị nhầm lẫn với thiếu dinh dưỡng hoặc các bệnh khác, việc chẩn đoán bằng mắt thường gần như không đáng tin cậy.

.

Hình 1. Hiện tượng vàng lá giữa các gân lá dưa chuột (nguyên nhân chưa rõ) Nguồn: Agdia

Công nghệ AmplifyRP® – Giải pháp thay thế PCR tại hiện trường

Công nghệ AmplifyRP® XRT được phát triển dựa trên cơ chế khuếch đại polymerase tái tổ hợp (RPA), cho phép phát hiện nhanh DNA hoặc RNA của virus ở nhiệt độ ổn định từ 39–42°C mà không cần thiết bị phức tạp như PCR. Một ưu điểm nổi bật của phương pháp này là không yêu cầu bước tinh sạch axit nucleic, giúp đơn giản hóa quy trình xét nghiệm và giảm thiểu thời gian xử lý mẫu.

Khi kết hợp với thiết bị AmpliFire® Pro, hệ thống có thể cho kết quả trong vòng dưới 30 phút, đáp ứng tốt nhu cầu kiểm tra nhanh tại hiện trường. Các kết quả thẩm định cho thấy độ đặc hiệu đạt 100% đối với cả BPYV và SPaV, trong khi độ nhạy đạt 95% đối với BPYV và 98,1% đối với SPaV. Điều này chứng minh độ tin cậy cao của phương pháp, tương đương với các kỹ thuật phòng thí nghiệm nhưng linh hoạt hơn trong thực tế sản xuất.

Hình 2: Kết hợp thử nghiệm mới với máy đo huỳnh quang đẳng nhiệt cầm tay AmpliFire® Pro của Agdia (sắp ra mắt!) Nguồn: Agdia

Hiệu suất xét nghiệm được kiểm chứng

Các nghiên cứu thẩm định cho thấy bộ kit xét nghiệm có hiệu năng rất cao và độ tin cậy vượt trội. Đối với virus BPYV, độ đặc hiệu đạt 100% khi phát hiện đúng toàn bộ 243 mẫu âm tính, trong khi độ nhạy đạt 95% với 151/159 mẫu dương tính, đồng thời không ghi nhận hiện tượng phản ứng chéo với các tác nhân khác.

Tương tự, đối với SPaV, hệ thống đạt độ đặc hiệu 100% (255/255 mẫu âm tính) và độ nhạy 98,1% (154/157 mẫu dương tính). Những kết quả này cho thấy phương pháp có độ chính xác tương đương với kỹ thuật PCR truyền thống nhưng linh hoạt hơn trong điều kiện thực tế.

Ứng dụng thực tế trong sản xuất và kiểm soát dịch bệnh

Bộ kit xét nghiệm nhanh có thể được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của ngành nông nghiệp. Đối với các trang trại và nhà trồng trọt, giải pháp này giúp phát hiện sớm bệnh trước khi bùng phát, từ đó giảm thiểu thiệt hại kinh tế và nâng cao hiệu quả canh tác. Trong các chương trình nhân giống sạch, việc kiểm tra định kỳ cây mẹ giúp đảm bảo nguồn giống không mang mầm bệnh, đồng thời ngăn chặn sự lây lan virus.

Ngoài ra, các phòng kiểm nghiệm và viện nghiên cứu có thể sử dụng kit để sàng lọc mẫu nhanh và rút ngắn thời gian trả kết quả. Trong trường hợp cần phân tích chuyên sâu, người dùng vẫn có thể gửi mẫu về phòng thí nghiệm của Agdia để được hỗ trợ kỹ thuật.

Lợi ích khi sử dụng kit xét nghiệm nhanh Agdia

• Rút ngắn thời gian chẩn đoán từ vài ngày xuống dưới 30 phút
• Giảm phụ thuộc vào phòng thí nghiệm
• Tăng độ chính xác trong quản lý dịch bệnh
• Hỗ trợ ra quyết định canh tác kịp thời

Đây là bước tiến quan trọng trong xu hướng nông nghiệp chính xác và chủ động phòng bệnh.

Giới thiệu về Agdia

Agdia là nhà cung cấp hàng đầu các giải pháp chẩn đoán nông nghiệp từ năm 1981, phục vụ:

• Nhà lai tạo giống
• Trang trại và nhà kính
• Trường đại học và phòng thí nghiệm

Công ty sở hữu:

• Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015
• Phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025:2017 (ANAB)

Trung Hải Agri là đơn vị cung cấp giải pháp xét nghiệm nhanh virus cây trồng BPYV và SPaV chính hãng tại Việt Nam

Giải pháp giúp các đơn vị nghiên cứu, trường đại học, viện khoa học, doanh nghiệp nông nghiệp và các dự án môi trường tiếp cận công nghệ chẩn đoán phân tử hiện đại, đảm bảo độ chính xác cao và khả năng ứng dụng thực tiễn.

Thiết bị phù hợp cho việc giám sát dịch bệnh cây trồng, phát hiện sớm virus trong cả môi trường nhà kính và ngoài đồng ruộng, đồng thời hỗ trợ đánh giá sức khỏe cây trồng trước các tác động môi trường. Ngoài ra, giải pháp còn có thể tích hợp vào các chương trình quản lý dịch hại và nông nghiệp chính xác, dựa trên dữ liệu xét nghiệm nhanh tại hiện trường.

Liên hệ Mr. Nguyên Anh – 0917.141.769 hoặc Ms. Quyên – 0917.747.197 ngay để được tư vấn về sản phẩm phù hợp nhất với nhu cầu của Anh/Chị!